Kuluçka Makinesi Ayarları: Isı, Nem ve Çevirme Rehberi
Doğru kuluçka makinesi ayarları, civciv çıkım oranını belirleyen en önemli etkendir. Aynı yumurtalar, aynı makinede yalnızca birkaç derece ya da birkaç puanlık nem farkıyla çok farklı sonuçlar verebilir. Bu rehberde kuluçka makinesinin kaç derece olması gerektiğini, nem ayarının nasıl yapıldığını, yumurta çevirme düzenini ve tür bazında hazır ayar tablosunu bulabilirsiniz.
Kuluçka Makinesi Kaç Derece Olmalı?
Fanlı (hava sirkülasyonlu) kuluçka makinelerinde tavuk yumurtası için ideal sıcaklık 37,5 – 37,8 °C aralığıdır. Fansız, durgun havalı makinelerde sıcak hava üstte toplandığı için ölçüm yumurtanın üst seviyesinden yapılır ve değer genellikle 38,3 – 38,9 °C olarak tutulur. Piyasadaki kuluçka makinesi modellerinin büyük bölümü fanlı olduğundan bu rehberdeki değerler fanlı makinelere göre verilmiştir.
- Yüksek sıcaklık (38 °C ve üzeri): Civcivler erken çıkar, göbek kapanmamış ve cılız olabilir.
- Düşük sıcaklık (37 °C ve altı): Çıkım gecikir, embriyolar son günlerde kabuk içinde ölebilir.
- Sıcaklığı makinenin ekranına ek olarak, yumurta seviyesine konan ikinci bir termometre ile doğrulayın.
Kuluçka Makinesi Nem Ayarı Nasıl Yapılır?
Nem, yumurtanın kuluçka süresince kaybettiği su miktarını belirler. İyi bir kuluçkada yumurta, çıkım gününe kadar ağırlığının yaklaşık %12 – %14'ünü kaybeder. Nem çok yüksek olursa civciv yumurtanın içinde boğulabilir; çok düşük olursa zar kurur ve civciv kabuğa yapışır.
- Kuluçka dönemi: Tavuk yumurtası için %50 – %55 bağıl nem.
- Çıkım dönemi (son 3 gün): %65 – %70 bağıl nem.
- Nem, makinedeki su kanallarının yüzey alanı ile ayarlanır. Daha fazla su yüzeyi daha yüksek nem demektir.
- Otomatik nem kontrollü modellerde yalnızca su haznesinin dolu tutulması yeterlidir.
Tür Bazında Kuluçka Makinesi Ayar Tablosu
| Tür |
Sıcaklık (fanlı) |
Kuluçka nemi |
Çıkım nemi |
Çevirmenin durdurulduğu gün |
Toplam süre |
| Tavuk |
37,5 – 37,8 °C |
%50 – 55 |
%65 – 70 |
18. gün |
21 gün |
| Bıldırcın |
37,5 – 37,7 °C |
%45 – 50 |
%65 – 70 |
15. gün |
17 – 18 gün |
| Ördek |
37,3 – 37,5 °C |
%55 – 60 |
%70 – 75 |
25. gün |
28 gün |
| Hindi |
37,3 – 37,5 °C |
%55 – 60 |
%70 – 75 |
25. gün |
28 gün |
| Kaz |
37,2 – 37,5 °C |
%50 – 55 |
%70 – 80 |
27. gün |
28 – 32 gün |
| Keklik / Sülün |
37,5 – 37,7 °C |
%50 – 55 |
%65 – 70 |
21. gün |
23 – 25 gün |
Not: Değerler fanlı makineler için genel başlangıç değerleridir. Irk, yumurta yaşı ve oda koşullarına göre küçük düzeltmeler gerekebilir. Türlere göre gün gün süreler için kuluçka süresi rehberimize bakabilirsiniz.
Yumurta Çevirme Ayarı
Embriyonun kabuk zarına yapışmaması için yumurtalar kuluçka döneminde düzenli çevrilmelidir. Otomatik çevirmeli makineler bu işi genellikle 1 – 2 saatte bir yapar. Elle çevirme yapılıyorsa günde en az 3, tercihen 5 kez ve tek sayıda çevirme önerilir; böylece yumurta her gece farklı yüzü üzerinde kalır.
Çıkıma 3 gün kala (tavukta 18. gün) çevirme durdurulur, yumurtalar çıkım bölmesine ya da viyolsüz tabana alınır ve nem yükseltilir. Bu aşamadan sonra makine kapağını mümkün olduğunca açmayın; kapak her açıldığında nem hızla düşer.
Kuluçka Makinesi Nasıl Kullanılır? Adım Adım İlk Kurulum
- Yer seçimi: Makineyi güneş almayan, cereyan olmayan, sıcaklığı 20 – 25 °C arasında sabit kalan bir odaya yerleştirin. Makinenin çevresinde hava dolaşımı için boşluk bırakın.
- Boş çalıştırma: Yumurta koymadan önce makineyi en az 24 saat boş çalıştırın ve sıcaklık ile nemin sabitlendiğini görün.
- Yumurta hazırlığı: En fazla 7 günlük, temiz, çatlaksız yumurtaları oda sıcaklığına getirip yerleştirin. Seçim için kuluçka makinesi yapımı ve hazırlık rehberimizdeki kuluçkalık yumurta bölümüne bakabilirsiniz.
- İlk 3 gün: Sıcaklık yumurtalar ısındıkça düşüp yükselebilir. Ayarla oynamadan önce 4 – 6 saat bekleyin.
- Lambalama: Tavukta 7. ve 14. günlerde yumurtaları ışık kaynağıyla kontrol edip döllü olmayanları çıkarın.
- Çıkım: Son 3 günde çevirmeyi durdurun, nemi yükseltin ve civcivler kuruyana kadar makineden almayın.
Elektrik Kesintisinde Ne Yapmalı?
Kısa süreli kesintilerde (1 – 2 saat) makine kapağını açmayın; yumurtalar içerideki ısıyı bir süre korur. Uzun kesintilerin sık yaşandığı bölgelerde akü bağlantısı olan bir model seçmek önemlidir. 36'lık One Touch, 60'lık One Touch, 64'lük Yeni Nesil ve 130'luk Yeni Nesil modellerimiz akü ile çalışabilir; ticari modellerde ise jeneratör kullanılabilir. Akü ile şebeke elektriğini aynı anda bağlı tutmayın.
Sık Yapılan Ayar Hataları
- Ekrandaki değere tek başına güvenip ikinci bir termometre ile kontrol etmemek.
- Nemi her gün değiştirmek. Nem ayarı birkaç gün içindeki ortalamaya göre yapılmalıdır.
- Çıkım döneminde kapağı sık açmak.
- Farklı türlerin yumurtalarını aynı anda koyup tek bir ayar kullanmak. Süreleri farklı türler ayrı partilerde kuluçkaya alınmalıdır.
- Makineyi pencere önü, kalorifer yanı veya soğuk zemin gibi sıcaklığı değişken yerlere koymak.
Sık Sorulan Sorular
Kuluçka makinesi kaç derece olmalı?
Fanlı makinelerde tavuk yumurtası için 37,5 – 37,8 °C idealdir. Kaz, ördek ve hindide 37,2 – 37,5 °C aralığı kullanılır.
Kuluçka makinesinde nem kaç olmalı?
Tavuk yumurtası için kuluçka döneminde %50 – 55, son 3 günde %65 – 70 bağıl nem önerilir. Su kuşlarında (kaz, ördek) nem daha yüksek tutulur.
Kuluçka makinesinde yumurta ne zaman çevrilmez?
Çıkıma 3 gün kala çevirme durdurulur. Bu tavukta 18., bıldırcında 15., kaz ve ördekte 25 – 27. gündür.
Egg kuluçka makinesi ayarları farklı mıdır?
Marka veya model fark etmeksizin yumurtanın ihtiyacı aynıdır. Sıcaklık, nem ve çevirme değerleri bu tablodaki türe göre ayarlanır; yalnızca menü ve tuş kullanımı makineden makineye değişir. Model menüsü için kullanım kılavuzuna bakın.
Sonuç
Kuluçkada başarı, doğru makine ile doğru ayarın birleşimidir. Isı ve nemi hassas tutan, yumurtaları otomatik çeviren bir model kullanıcı hatasını en aza indirir. Hobi kullanım için hobi kuluçka makineleri, yüksek kapasite için ticari kuluçka makineleri sayfalarımızı inceleyebilir, model seçimi için en iyi kuluçka makinesi rehberimizi okuyabilirsiniz.